Oostduinen

Sinds 2012 hebben wij het voorrecht om aan de oostelijke duinrand van Scheveningen te wonen en wij zijn daarbij ook nog eens gezegend met een schitterend uitzicht op een boeiend en gevarieerd duingebied. Vanuit onze serre kijken wij uit op een stukje familie historie met de klinkende naam "het boetveld" of ook wel "het nettenboetstersveld" genoemd. Op dit veld moet vlak voor onze ogen maar alleen meer dan honderd jaar geleden mijn oma Johanna Cornelia Blok regelmatig als boetster bezig zijn geweest met het repareren (boeten) van vissersnetten.
Uit de familie verhalen is het volgende opgemaakt.
Johanna Cornelia Blok, in 1903 getrouwd met Bastiaan Roeleveld, was voor en tijdens haar huwelijk boetster. Het veld waar dat gebeurde heet nog steeds het boetveld en bevindt zich op een licht glooiend duinterrein aan de Harstenhoekweg bij de watertoren. Den Ruygenhoek, de villa van Koningin Wilhelmina, lag in de buurt van het boetveld. De koningin kwam regelmatig naar de villa en maakte soms een praatje met de Scheveningse boetsters.

Als herkeningspunt op de foto's van 2014 en 1914 is, op de achtergrond, de watertoren te zien. Deze watertoren is in 1874 gebouwt en heeft een hoogte van 48,74 meter. Met zijn twee reservoirs van ieder een miljoen liter is het de grootste water opslag van Zuid-Holland. Aan het eind van de 20e eeuw is de toren gerestaureerd. Het is nog steeds in gebruik en staat als rijksmonument op de monumentenlijst.

2014, vanuit ons raam

Bron: 1914 Scheveningen, Beeldbank

Enkele meters van de ingang van ons appartementencomplex vandaan (recht tegenover) ligt de ingang van Meijendel. Dit is het startpunt van en eindeloos lijkend parcour van fiets- en wandelpaden door de duinen. Door onze vele wandelingen gedurende de vroege ochtend, middag of avond zijn we van dit duinlandschap, met zijn rijke flora en fauna, gaan houden. Een gevolg hiervan is dat wij ook meer van dit gebied te weten willen komen. Nu is het ondoenlijk om gelijk maar heel Meijendel in mijn onderzoekingsdrift te betrekken en daarom zocht ik naar een voor mij behapbaar gebied. Het gebied moest ook een aantal voor mij interrassente onderwerpen bevatten. Uiteindelijk kwam ik al gauw uit op het gebied "Oostduinen" en gebied waarin zich zowel de watertoren, Den Ruygenhoek, antlandikwall en het boetenveld bevinden.

	
De Oostduinen omvatten het duingebied aan de noordoostkant van Scheveningen gelegen op het grondgebied van de gemeenten Den Haag . Oostduinen wordt aan de noordoostkant begrensd door de gemeentegrens Den Haag-Wassenaar en aan de zuidzijde door de terreinen van de Alexander kazerne. Aan de westzijde wordt Oostduinen gevormd door de Van Alkemadelaan, de Zwolsestraat, de Harstenhoekweg, de Groningsestraat, de Hoornse Hop, de tramkeerlus 'Zwarte Pad'. In het noordwesten vormt het strand de grens. De oppervlakte van het Oostduinen bedraagt circa 275 hectare. (bron: Gemeente Den Haag bestemmingsplan "Oostduinen" 2009).

We onderscheiden een aantal interressante onderwerpen binnen dit gebied:

  • Oostduinpark
  • Nettenboetstersveld
  • Den Ruygenhoek
  • Konings bosch
  • De watertoren
  • De Hofpleinlijn
  • De Atlandikwall
  • De Harstenhoek
  • Zwarte Pad
  • Uilenbosch
  • Meijendel.


  • Ingang Meijendel


    Bron: Wikipedia


    Bron: Onbekend

    Bestemmingsplan Oostduinen, september 2009:
    Uit het bestemmingsplan heb ik in een paar regels Oostduinen door de eeuwen heen samengevat. Onder de plankaart staat de link naar het bestemmingsplan en naar drie documenten uit dit bestemmingsplan.

    Oostduinen is een beschermd duinlandschap in het kader van het Europese ecologische netwerk (Natura 2000).

    Ontstaansgeschiedenis
    Het duingebied bestaat uit 'jonge duinen' waarvan de vorming na 1100 is begonnen. De grootste aanvoer en verstuiving van zand vond plaats van de 13e tot en met de 17e eeuw. Bovenop oude strandwallen, duin- en strandzanden ontstonden zo reliŽfrijke duinen. In de 18e en 19e eeuw traden grote verstuivingen op na beschadiging van de vegetatie door menselijk handelen (vooral het agrarisch gebruik). Sinds 1854 zijn deze verstuivingen geleidelijk tot stilstand gebracht door het inplanten van helm en het reglementeren van het menselijk gebruik. Dit betekent niet dat Oostduinen daarna ongemoeid is gebleven.


    Voorbeelden: De spoorverbinding Den Haag- Scheveningen (na de oorlog opgeheven), een buiten van de Koninklijke familie (Ruygenhoek; in 1983 afgebrand), het Nettenboetstersveld en van recentere datum de waterwinning (sprangen, infiltratieplassen, leidingen), defensiegebruik en de recreatie. Tot in 1870 kwamen in het gebied natte tot vochtige valleien voor die grotendeels verdwenen zijn door de waterwinning. Voor aanvang van de waterwinning lag het grondwater op 3 tot 5 meter boven NAP. Nu varieert het van 2 tot 10 meter boven NAP, afhankelijk van de aanwezigheid van winningsmiddelen. Sinds 1955 zorgt de infiltratie van rivierwater voor de aanwezigheid van permanent open water in een groot deel van de valleien (meer uit bestemmingsplan volgt binnenkort).

    Hier volgen nog een aantal kaarten die betrekking hebben op Oostduinen.
    Door op de kaart te klikken wordt er via een nieuw scherm een vergroting getoond




    1.1 Bron: Stadsdeeljournaal Scheveningen
    1.2 Bron: Onbekend
    1.3 Bron: Onbekend